Srpski pravoslavni kalendar

Sveti Ignjatije bio je episkop Antiohije i jedan od najranijih crkvenih otaca. Za vreme cara Trajana odveden je kao sužanj u Rim, gde je bačen zverima. Na putu ka Rimu napisao je sedam sačuvanih poslanica, dragocenih svedočanstava o životu rane Crkve.

Sveta Anastasija bila je Rimljanka koja je tajno pomagala zatočenim hrišćanima: posećivala ih je u tamnicama, donosila hranu i negovala njihove rane. Zbog takvog služenja dobila je naziv Uzoreshitelnica, a na kraju je i sama stradala zbog vere u Hrista.

Desetorica mučenika sa Krita postradala su za vreme progona cara Dekija u 3. veku. Poticali su iz različitih mesta na ostrvu, ali su zajedno izvedeni pred vlast, odbili da prinesu žrtvu paganskim bogovima i posle mučenja bili pogubljeni.

Sveta Evgenija bila je kći rimskog upravnika u Aleksandriji. Privučena hrišćanskom verom, prerušila se u muškarca i stupila u manastir, gde je kasnije postala starešina. Posle niza iskušenja vratila se porodici, a na kraju je u Rimu mučenički postradala.

Vitlejemski mladenci su deca koju je, prema Jevanđelju po Mateju, car Irod naredio da ubiju u Vitlejemu i okolini pokušavajući da ukloni novorođenog Hrista. Crkva ih poštuje kao prve nevine stradalnike za Hrista, iako ga nisu mogli svesno ispovedati.

Sveta Anisija živela je u Solunu početkom 4. veka. Posle smrti bogatih roditelja razdelila je imanje siromašnima i posvetila se hrišćanskom životu. Prema predanju, vojnik ju je ubio kada je odbila da pođe na pagansku svetkovinu i javno ispovedila Hrista.

Prepodobna Melanija Mlađa poticala je iz veoma bogate rimske porodice krajem 4. veka. Sa suprugom Pinijanom napustila je život u bogatstvu, veliki deo imovine razdelila siromašnima i manastirima, a kasnije je u Jerusalimu osnovala monaške zajednice.

Serafim Sarovski bio je ruski monah i pustinjak koji je živeo od 1754. do 1833. godine. Godine je proveo u samoći, molitvi i strogom podvigu, a kasnije je primao brojne posetioce kao duhovnik. Posebno je poznat po učenju o „sticanju Duha Svetoga“.

Malahija je poslednji od dvanaest „malih proroka“ Starog zaveta i tradicionalno se smatra poslednjim starozavetnim prorokom. Njegova knjiga govori o ispravnom bogosluženju i vernosti Bogu, a najavljuje i dolazak glasnika koji će pripremiti put Gospodnji.

Januarski Krstovdan je dan uoči Bogojavljenja i neposredna priprema za praznik Hristovog krštenja. U bogosluženju je posebno mesto dato osvećenju vode i sećanju na Jovana Krstitelja i događaje na Jordanu; ovaj dan se tradicionalno drži kao strogi post.

Julijan i Vasilisa bili su hrišćanski supružnici koji su, prema predanju, odlučili da žive u uzdržanju i svoja imanja pretvorili u monaške zajednice i mesta pomoći siromašnima. Vasilisa se upokojila mirno, dok je Julijan kasnije mučenički stradao u progonu.

Sveti Polievkt bio je rimski vojnik u jermenskom gradu Melitini u 3. veku. Podstaknut verom svog prijatelja Nearha, javno je ispovedio hrišćanstvo u vreme progona cara Valerijana. Odbio je da se odrekne Hrista i zbog toga je pogubljen.

Sveti Grigorije Niski bio je episkop Nise u Kapadokiji u 4. veku i mlađi brat Svetog Vasilija Velikog. Jedan je od velikih kapadokijskih otaca; učestvovao je u odbrani nikejske vere i ostavio značajna dela iz teologije, tumačenja Pisma i duhovnog života.

Sveta Tatijana bila je hrišćanka iz ugledne rimske porodice i služila je Crkvi kao đakonisa. Prema predanju, tokom progona u 3. veku odbila je da prinese žrtvu paganskim bogovima, pretrpela je mučenja i na kraju bila pogubljena zbog vere.

Ermil je bio hrišćanski đakon, a Stratonik njegov prijatelj i čuvar u tamnici. Za vreme cara Likinija Ermil je mučen zbog ispovedanja vere; Stratonik je, videvši njegovo stradanje, zaplakao i time otkrio da je i sam hrišćanin. Obojica su potom pogubljena.

Pavle Tivejski smatra se prvim velikim hrišćanskim pustinjakom; decenijama je živeo u egipatskoj pustinji, gde ga je pred kraj života posetio Antonije Veliki. Jovan Kolibar bio je mladi Carigrađanin koji je izabrao monaštvo i kasnije živeo kraj roditeljskog doma ne otkrivajući im ko je.

Praznik je posvećen okovima kojima je, prema Delima apostolskim, apostol Petar bio vezan u tamnici po naređenju cara Iroda. Anđeo ga je tokom noći čudesno oslobodio, a verige su kasnije čuvane kao svetinja i postale predmet posebnog crkvenog poštovanja.

Antonije Veliki rođen je u Egiptu oko 250. godine. Posle smrti roditelja razdelio je imanje i povukao se u pustinju, gde je decenijama živeo u molitvi i podvigu. Oko njega su se okupili brojni učenici, pa se smatra jednim od najvažnijih otaca pustinjskog monaštva.