Srpski pravoslavni kalendar

Prorok Jezekilj bio je sveštenik odveden u vavilonsko ropstvo početkom 6. veka pre Hrista. Među izgnanicima je dobio proročka viđenja, među kojima su poznata viđenja nebeskih kola i doline suvih kostiju koje oživljavaju. Njegova knjiga govori o sudu, obnovi i novom hramu.

Sveta Marija Magdalina bila je Hristova učenica koju Jevanđelja navode među ženama koje su ga pratile i pomagale mu. Bila je prisutna kod raspeća i sahrane, a prema Jevanđelju po Jovanu prva je susrela vaskrslog Hrista i prenela učenicima vest o Vaskrsenju.

Trofim, Teofil i još trinaest hrišćana postradali su tokom rimskih progona. Prema predanju, odbili su da prinesu žrtvu idolima i posle mučenja bačeni su u vatru. Kada su iz plamena izašli živi, pogubljeni su mačem.

Sveta Hristina bila je, prema predanju, kći paganskog upravnika u Tiru. Otac ju je zatvorio u kulu sa idolima, ali je ona prihvatila veru u Hrista i razbila njihove kipove. Zbog toga je podvrgnuta teškim mučenjima i na kraju pogubljena strelama.

Praznik Uspenja Svete Ane obeležava smrt majke Presvete Bogorodice. Prema crkvenom predanju, Ana i njen suprug Joakim dugo nisu imali dece, a posle istrajne molitve dobili su Mariju. Bogorodičini roditelji zato se u pravoslavnoj tradiciji nazivaju pravednim bogoroditeljima.

Sveti Pantelejmon rođen je u Nikomidiji i školovao se za lekara početkom 4. veka. Pod uticajem sveštenika Ermolaja prihvatio je hrišćanstvo i, prema predanju, lečio bolesne bez naplate. Za vreme Dioklecijanovog progona uhapšen je i pogubljen, pa se poštuje kao velikomučenik i iscelitelj.

Prohor, Nikanor, Timon i Parmen pripadali su sedmorici đakona koje su apostoli izabrali u Jerusalimu da se staraju o svakodnevnim potrebama zajednice. Njihov izbor opisan je u Delima apostolskim. Kasnije predanje svakog od njih povezuje sa misionarskim radom i stradanjem u ranoj Crkvi.

Sveti Kalinik poticao je iz Kilikije i propovedao hrišćanstvo po gradovima Male Azije. U Ankiri je uhapšen zbog javnog ispovedanja vere i osuđen da u užarenim gvozdenim cipelama pešači do mesta pogubljenja. Na kraju je bačen u vatru, prema predanju početkom 4. veka.

Sila i Siluan bili su saradnici apostola Pavla. Sila ga je pratio na drugom misionarskom putovanju i sa njim bio zatvoren u Filipima, gde su se posle zemljotresa otvorila vrata tamnice. Siluan se pominje u Pavlovim i Petrovim poslanicama kao pouzdan saradnik rane Crkve.

Sveti Evdokim bio je vizantijski vojni i upravni službenik iz Kapadokije u 9. veku. Živeo je, prema predanju, veoma skromno i pobožno, tajno pomažući siromašnima. Umro je mlad, oko trideset treće godine, a poštovanje mu se razvilo ubrzo nakon smrti.

Sedmorica braće Makaveja, njihova majka Solomonija i učitelj Eleazar opisani su u Drugoj knjizi Makavejskoj. Za vreme Antioha IV Epifana u 2. veku pre Hrista odbili su da prekrše jevrejski Zakon i jedu svinjsko meso. Zbog toga su mučeni i pogubljeni jedan za drugim pred majkom.

Isakije, Dalmat i Faust bili su monasi povezani sa znamenitim Dalmatskim manastirom u Carigradu. Isakije je javno ukorio cara Valensa zbog podrške arijanstvu, a Dalmat, nekadašnji carski oficir, postao je njegov učenik i naslednik. Faust je bio Dalmatov sin i takođe monah.

Sedam mladića iz Efesa, prema predanju, sklonili su se u pećinu tokom progona cara Dekija u 3. veku i tamo zaspali. Probudili su se tek mnogo kasnije, u vreme cara Teodosija II, kada je spor o vaskrsenju mrtvih bio aktuelan. Njihovo buđenje shvaćeno je kao znamenje vaskrsenja.

Sveti Evsignije bio je rimski vojnik koji je, prema predanju, služio pod više careva i doživeo duboku starost. Posle povlačenja vratio se u rodnu Antiohiju. Za vreme Julijana Odstupnika javno je ispovedio hrišćanstvo pred sudom i zbog toga bio pogubljen, navodno u 110. godini.

Sveti Dometije poticao je iz Persije i najpre je bio paganin. Prihvatio je hrišćanstvo, zamonašio se u Siriji i kasnije živeo kao pustinjak u pećini, gde su mu dolazili ljudi radi pouke i isceljenja. Za vreme cara Julijana vojnici su zazidali njega i učenike u pećini.

Sveti Emilijan bio je episkop Kizika u 9. veku, u vreme ikonoboračkog cara Lava Jermenina. Na carskom skupu odbio je da prihvati zabranu poštovanja ikona i insistirao da se crkvena pitanja rešavaju u Crkvi, a ne po carevoj naredbi. Zbog toga je proteran i umro u izgnanstvu.

Sveti Lavrentije bio je arhiđakon rimske Crkve pod papom Sikstom II u 3. veku i upravljao je crkvenom imovinom namenjenom siromašnima. Tokom Valerijanovog progona vlast je tražila crkveno blago, a on je doveo siromašne i nazvao ih blagom Crkve. Ubrzo je mučenički pogubljen.

Sveti Evplo bio je đakon u Kataniji na Siciliji početkom 4. veka. U vreme Dioklecijanovog progona uhapšen je dok je kod sebe imao knjigu Jevanđelja i javno je čitao. Odbio je da preda svete knjige ili prinese žrtvu idolima i posle mučenja pogubljen je.

Fotije i Anikita bili su hrišćani iz Nikomidije koji su postradali za vreme Dioklecijana. Anikita je javno osudio careve naredbe protiv hrišćana, dok je Fotije bio njegov rođak koji mu se pridružio. Predanje opisuje više čudesnih izbavljenja pre nego što su obojica stradala u užarenoj peći.

Ovaj praznik obeležava prenos moštiju Svetog Maksima Ispovednika, velikog teologa 7. veka koji je stradao zbog borbe protiv monotelitstva. Posle njegove smrti u izgnanstvu 662. godine, mošti su prenete i svečano poštovane kao svedočanstvo njegovog ispovedništva.

Prorok Mihej iz Morašeta delovao je u Judeji u 8. veku pre Hrista, u vreme proroka Isaije. Kritikuje nepravdu vladara i bogatih, ali govori i o obnovi. Najpoznatije njegovo proročanstvo navodi Vitlejem kao mesto iz kojeg će izaći budući vladar Izrailja.

Sveti Patroklo bio je hrišćanin iz grada Trikašin u Galiji i živeo je u vreme cara Aurelijana. Bio je poznat po milostinji i pomoći siromašnima. Kada je odbio da prinese žrtvu idolima, osuđen je na smrt i, posle pokušaja bekstva preko reke, pogubljen.

Flor i Lavr bili su braća kamenoresci koji su radili u Iliriji. Prema predanju, zaradu su delili siromašnima, a novcem dobijenim za gradnju paganskog hrama pomogli su hrišćanima i potom u tom hramu postavili krst. Zbog toga su uhapšeni i živi bačeni u bunar.